Bunu biz söylemiyoruz, Yunanistan Eski Maliye Bakanı Yanis Varoufakis söylüyor. “Technofeudalism / What Killed Capitalism” ismini verdiği kitabında bir nevi kapitalizme uzun bir taziye mesajı yazan Varoufakis, ölüm nedenini ise “teknoloji” olarak açıklıyor. Varoufakis’e göre teknolojinin hızla gelişmesi kapitalizmi dönüşü olmayan bir depresyona soktu ve yolun sonu kara toprak. Toprak demişken dijital dünyada toprak sahibi olanlar, kapitalist sermayenin yerini aldı bile. Varoufakis’in “tekno feodal lordlar” olarak adlandırdığı bu grubun üyeleri, “Bulut Sermayesi” adı verilen yeni bir sermaye sistemi oluşturdular. Gelen gideni aratır mı, Varoufakis’e göre “evet”. Kitabında bunun nedenlerine dair pek çok done vermiş. Bunlardan birkaç tanesini sizin için derledik…
Önemli Not: Bunlar, Yanis Varoufakis’in düşünceleridir.
- Teknolojinin hızla gelişmesi yeni bir kapital, yeni bir sermaye doğurdu. Yeni sermayenin ismi: Cloud Capital (Bulut Sermayesi). Ve bu Bulut Sermayesi o kadar güçlendi ki içinde bulunduğu sistemi, yani kapitalizmi öldürdü.
- Bulut sermayesi şunu yapıyor: İlk olarak dikkatimizi çekiyor, arzularımızı üretiyor/ inşa ediyor, bu arzuları tatmin edecek ürünler satıyor, algoritmalar bir yandan insanları (işçileri) izliyor ve bizim emeğimizi ücretsiz bir şekilde kullanarak büyüyor. Mesela Instagram’da attığımız her post onları büyütüyor. İşin özü, bulut sermayesini biz besliyoruz, büyütüyoruz ama karşılığında hiçbir şey almıyoruz.
- Bir de vasallar var. Bir üretici firma satış yapmak için Amazon’a girmek zorunda. Oraya girme koşulu, kârından pay vermesi. Satışlarının %20 ila 40’lık kısmı Jeff Bezos’a gidiyor. Yani bir satıcı bu şekliyle Bezos’a çalışan vasala dönüşüyor.
- Ekonominin kâra değil de ranta dayanması fazlasıyla sıkıntılı bir durum. Neden mi? Çünkü feodal lordlar örneğin 10 milyar dolar kazandıkları zaman onu ekonomiye geri kazandırmak zorunda hissetmiyorlar. Bu bulut teknolojisi rantı aslında her seferinde ekonomik sistemden çıkan parayı temsil ediyor.
- Apple, Meta, Google, Amazon, Tesla, Microsoft, NVIDIA. Magnificent Seven diye geçen bu firmaların toplam değeri; Birleşik Krallık, Almanya, Fransa ve Çin’deki bütün şirketlerin toplam değerinden daha fazla.
- Bulut sermayesine sahip iki güç var: Amerika ve Çin.
- Çinli Tencent’in WeChat uygulaması önemli çünkü WeChat, Elon Musk’ın X için yapmak istediği sistem. Çin’de bulut sermayesi, ABD bulut sermayesinden farklı olarak şunu yaptı: Bulut sermayesi ile finansal sektör iç içe geçti ve “bulut finans” oldu. Öyle ki Çinliler, WeChat üzerinden komisyonsuz para transferi dahi yapabiliyorlar.
- ABD hegemonyasını var eden durum uluslararası ticaretin dolar üzerinden yapılması. Bu kırıldığı an her şey biter ki bitmeye de yakın. Neden mi? Çünkü Çin’de “Yuan” bazlı bir dijital para üretildi. Türkiye’de Çin ile iş yapan biri dijital bankacılığı kullanıp yuanı yolluyor ve Çin’deki firma da direkt ürünü gönderiyor. Swift sistemi vs araya hiçbir aracı sokmadan ticaret yapabiliyorsun. Anlayacağız, dolar için tehlike çanları oldukça kuvvetli çalıyor.
