Dünyanın en büyük buzdağı A23a’nın (gerçekten büyük, mesela Londra’dan daha büyük) normal şartlarda okyanusun güçlü akıntısına kapılıp gitmesi gerekirken Nuh diyor peygamber demiyor ve Antarktika’nın kuzeyindeki bir noktada aylardır saat yönünün tersine doğru dönüp duruyor.
Buzdağları hakkında söylenecek çok şey vardır ama “topaç” gibi dönen bir tanesine biz ilk kez denk geldik. Bu olağanüstü olayı bilim insanları “Taylor Sütunu” fenomeniyle açıklıyorlar. Bu da diğerlerine pek benzemeyen A23a’nın belki de yıllarca bu girdaptan kurtulamayacağını gösteriyor. Bu buzdağımızın yolculuğu, 1986’da Antarktika kıyılarından koptuktan hemen sonra Weddell Denizi’nin dibine takılıp kalmasıyla başlıyor. Uzun bir süre sabit bir buz adası olarak hayatını sürdürüyor ve 2020’ye kadar tekrar salına salına sürüklenmeye başlıyor.
A23a’nın hayatının dönüm noktası ise bu yılın nisan ayının başlarında Antarktik Çevresel Akıntısı (ACC) içine girmesi. Bu da Dünya’nın tüm nehirlerinin taşıdığı su miktarının 100 katı kadar büyüklüğündeki suyu dolaştıran dev bir akıntı. Ama ne hikmetse A23a Güney Orkney Adaları’nın hemen kuzeyinde yerinden gayet memnun bir şekilde kalmaya ve British Antarctic Survey’e göre günde 15’e yakın bir derecede ters yönde dönmeye devam ediyor. Ölmemek için “her gece yeminler eden” A23a, uzmanlara göre yıllarca bu girdaptan çıkamayabilir ve erimesi gecikebilir.
Wisconsin-Madison Üniversitesi’nden profesör Till Wagner, bu fenomenin bu kadar büyük ölçekte görüldüğüne daha önce hiç şahit olmadığını söylüyor ve ekliyor: “Taylor sütunlarını laboratuvarda dönen bir tank deneyinde oldukça kolay bir şekilde oluşturabiliriz. Ancak bu jeofiziksel ölçekte gerçekleşmesi gerçekten nadirdir.” Wagner da bizim gibi bu doğa olayının ekosistemi ve yaşamı nasıl etkileyeceğini merak ediyor. Çünkü aslında buzdağlarının bu sütunlarda ne kadar sık sıkıştığı ve Taylor sütunlarının ne sıklıkla oluştuğu da belirsizliğini koruyor.
