Dünyanın en büyük iklim toplantısı bu kez Antalya’da. 9-20 Kasım’da 196 ülkeden heyetler EXPO alanında buluşacak. COP31’in ne olduğunu, kimin neyi yönettiğini ve 12 gün boyunca masada neler olacağını derledik.
COP31 nedir?
COP, “Taraflar Konferansı” demek. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’ne (UNFCCC) taraf ülkeler, 1995’ten bu yana her yıl bir araya geliyor. Bu toplantılarda iklim krizine karşı ortak kararlar alınıyor. Paris Anlaşması da 2015’te böyle bir toplantıda, COP21’de çıktı.
COP31 bu serinin 31’incisi. Temel bilgiler şöyle:
- Tarih: 9-20 Kasım 2026
- Yer: Antalya EXPO alanı, Soğucaksu
- Liderler Zirvesi: 11-12 Kasım
- Başkan: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum
- Müzakereler Başkanı: Avustralya İklim ve Enerji Bakanı Chris Bowen
Bir zirve, iki rol
COP31’in en sıra dışı yanı başkanlık düzeni. Türkiye ve Avustralya, 2022’den beri aynı zirve için adaydı. İki yıl süren pazarlık geçen Kasım Brezilya’daki COP30’da bir uzlaşmayla bitti.
Buna göre Türkiye hem ev sahibi hem resmi başkan. Liderler Zirvesi’ni ve eylem gündemini yönetiyor. Avustralya ise ülkeler arası müzakereleri yürütüyor, yani karar metinlerinin pazarlığı onun masasında. Karşılığında zirve öncesi hazırlık toplantısı Ekim’de Pasifik’te yapıldı.
COP tarihinde böyle bir iş bölümü ilk kez deneniyor. Antalya aynı zamanda bu modelin işleyip işlemediğini de gösterecek.
Masada neler var?
Türkiye COP31’i bir “uygulama COP’u” olarak tanımlıyor. Yani yeni hedeflerden çok, verilmiş sözlerin nasıl hayata geçeceği konuşulacak. Antalya’ya kalan başlıklar da bunu gösteriyor.
1. Para: Kim, kime, ne kadar ödeyecek? Masanın en zor dosyası yine finansman. 2024’te Bakü’de gelişmiş ülkelerin 2035’e kadar yılda 300 milyar dolar sağlaması kararlaştırıldı. Tüm kaynakları kapsayan yol haritası ise yılda 1,3 trilyon doları hedefliyor. Geçen yıl Belém’de uyum finansmanını 2035’e kadar üçe katlama çağrısı yapıldı. Ama baz yıl belirlenmedi. AB’nin Antalya taslak metni ise yeni finansman taahhüdüne kapı açmıyor.
Kategorideki benzer içeriklere göz atın
2. Ulusal iklim planları (NDC) Her ülke ne kadar emisyon azaltacağını bu planlarla bildiriyor. Bazı ülkeler yeni planlarını henüz sunmadı. Sunulanlar da 1,5 derece hedefi için yeterli değil. COP31 Başkanlığı eksik planların tamamlanmasını ve mevcutların yatırıma dönüşmesini istiyor.
3. Uyum: Krize ne kadar hazırız? Seller, kuraklık ve sıcak hava dalgaları artık bugünün gerçeği. Belém’de uyumu ölçmek için 59 gösterge kabul edildi. Haziran’daki Bonn toplantılarında bu hedefin ayrıntılarında uzlaşılamadı. Dosya Antalya’ya açık kaldı.
4. Fosil yakıtlar ve enerji dönüşümü COP30’un nihai müzakere metnine fosil yakıtlardan çıkışa dair bir ifade girmedi. Konu Antalya’da yeniden gündeme gelecek. Bu kez enerji güvenliği ve elektrifikasyonla birlikte.
5. Sağlık Türkiye zirvenin açılış gününü sağlığa ayırdı. İklim krizinin sıcak, hava kirliliği, su ve gıda güvenliği üzerinden sağlığa etkileri konuşulacak.
12 gün, 12 tema
Müzakerelerin yanında her gün bir temaya ayrıldı. Bakan diyalogları, uzman panelleri, iş dünyası forumları ve gençlik buluşmaları bu temalar etrafında düzenlenecek.
| Tarih | Tema |
|---|---|
| 9 Kasım Pazartesi | Gıda, Tarım ve Sağlık |
| 10 Kasım Salı | Enerji ve Ulaştırma |
| 11 Kasım Çarşamba | Sıfır Atık (Liderler Zirvesi 1. gün) |
| 12 Kasım Perşembe | Dayanıklı Şehirler ve Yapılı Çevre (Liderler Zirvesi 2. gün) |
| 13 Kasım Cuma | Finans ve Ticaret |
| 14 Kasım Cumartesi | Çocuklar, Gençlik, Eğitim ve Beceriler |
| 15 Kasım Pazar | Antalya’da Bir Nefes (sosyal ve kültürel program) |
| 16 Kasım Pazartesi | Bilim, Sanayi ve Teknoloji |
| 17 Kasım Salı | Okyanuslar, Denizler, Doğa ve Arazi Kullanımı |
| 18 Kasım Çarşamba | İnsani ve Sosyal Kalkınma |
| 19 Kasım Perşembe | İmece: Uygulamanın Güçlendirilmesi |
| 20 Kasım Cuma | Nihai Müzakereler |
En kalabalık günler 11-12 Kasım olacak. Devlet ve hükümet başkanları Liderler Zirvesi için Antalya’da. Kararlar ise genelde son gün, hatta sonrasında çıkıyor. COP30 da planlanandan bir gün geç bitmişti.
COP 31 hakkında sık sorulan sorular
COP31 ne zaman ve nerede yapılacak? 9-20 Kasım 2026’da Antalya EXPO alanında.
COP31’in başkanı kim? COP31 Başkanı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum. Müzakereleri Avustralya adına Chris Bowen yönetiyor.
Türkiye daha önce COP’a ev sahipliği yaptı mı? Hayır. COP31, Türkiye’nin ev sahipliği yaptığı ilk BM iklim konferansı.
Liderler Zirvesi ne zaman? 11-12 Kasım 2026’da.
COP31’e kimler katılabilir? Resmi müzakere alanına yalnızca akredite ülke heyetleri, uluslararası kuruluşlar ve gözlemci kurumlar girebiliyor.
COP31 nedeniyle tatil var mı? Türkiye genelinde resmi tatil yok. Antalya’da 11-12 Kasım’da yedi ilçede uzaktan eğitime geçilmesi için hazırlık yapılıyor.
