Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, çevre kirliliğiyle mücadelede vites yükseltiyor. “2025-2028 Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi” kapsamında hazırlanan yeni yönetmelikle, doğada çözülmesi yüzyıllar süren plastik ürünlerin kullanımına savaş açıldı. Avrupa Birliği standartlarıyla uyumlu hâle getirilen düzenlemenin, bu yılın sonunda resmiyet kazanarak yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Yasak kapsamına girecek ürünler
Hazırlanan taslağa göre, günlük hayatta sıkça karşımıza çıkan şu ürünlerin piyasaya arzı durdurulacak:
- Plastik çatal, bıçak, kaşık ve yemek çubukları.
- Plastik tabaklar ve pipetler.
- Köpükten (EPS) imal edilmiş gıda ve içecek kapları.
- Plastik çubuklu kulak pamukları.
Gelecek Adımlar: Kargo poşetleri, ıslak mendiller ve kısmen plastik içeren bardaklar için de ilerleyen süreçte kısıtlama ve özel işaretleme zorunlulukları getirilmesi planlanıyor.
Hem doğa hem ekonomi kazanacak
Bu radikal değişikliğin sadece çevreye değil, ülke ekonomisine de devasa katkılar sunması öngörülüyor. Verilere göre plastik kullanımının sınırlandırılmasıyla:
- 1,5 Milyon Ton karbondioksit salımı engellenecek.
- 1,5 Milyar lira tutarında atık yönetim maliyetinden tasarruf sağlanacak.
- Plastiklerin yerini; cam, porselen, ahşap ve karton gibi doğa dostu alternatifler alacak.
Halkın %80’ine yakın destekliyor
Bakanlık ve TÜİK iş birliğiyle yapılan araştırma, toplumun bu değişime hazır olduğunu kanıtlıyor:
- Destek Oranı: Vatandaşların %77,65’i plastik kullanımının azaltılmasını destekliyor.
- Yasaklara Bakış: Katılımcıların %60’ı bu ürünlerin tamamen yasaklanmasından yana.
- Alternatiflere Geçiş: Halkın %80’inden fazlası, plastik yerine metal, porselen veya seramik gibi çok kullanımlık ürünlere geçmeye sıcak bakıyor.
2022 verilerine göre Türkiye’de bir yıl içinde tam 709 bin 348 ton tek kullanımlık plastik tüketildi. Bu rakamın büyük bir kısmını içecek şişeleri ve bardaklar oluşturuyor.
Avrupa’daki örnekler ve uygulamalar
- Fransa: AB direktiflerinin de ötesine geçerek en sert yasakları uygulayan ülkelerden biri oldu.
- İspanya & İrlanda: Plastik ambalajlara özel vergiler getirerek tüketimi maliyet yoluyla azaltmayı seçti.
- İtalya: Gıda paketlemesinde kompostlanabilir (doğada gübreleşebilen) plastiklere yöneldi.
- Almanya: Üreticilerin çevresel projelere finansman sağlaması için özel bir “Plastik Fonu” kurdu.
