Türkiye’nin yarışma projesiyle yapılan ilk müze binası Antalya Arkeoloji Müzesi’nin yıkılması ve yeniden inşa edilmesi planlanıyor. 1964 yılında yapılan ulusal bir yarışmada seçilen projenin hayata geçirilmiş hâli olan Antalya Arkeoloji Müzesi’nin tasarımı Mimar Metin Hepgüler, Mimar Doğan Tekeli ve Mimar Sami Sisa’ya ait. Özgün tasarımı sadece ulusal değil uluslararası düzeyde de tescillenen müze, 1988 yılında Avrupa Konseyi Özel Ödülü’nü kazandı. Bununla beraber, estetik ve sanatsal değer tarafında bütüncül bir anlayışla yapılan müze, daha sonra inşa edilen müzelerin tasarımlarını etki etti ve referans oldu.
Antalya Arkeoloji Müzesi ile ilgili gerekli bilgileri verdikten sonra gelelim haberimize. İlklere imza atma bağlamında son derece maharetli olan müze son birkaç gündür yine gündemde. Fakat bu sefer pek de iyi bir şekilde değil. Çünkü Antalya Arkeoloji Müzesi için yıkım kararı alındı. Üstelik sezonun ortasında. Tarihi ve etkisi bakımından oldukça değerli olan müze binasının yıkım kararına yoğun bir tepki var.
Mimarlar Odası’ndan kararın reddi ve iptali için dava
Konu ile ilgili yazılı bir açıklama yayımlayan TMMOB Mimarlar Odası Merkez Yönetim Kurulu, yürütmenin durdurulması ve iptali için dava açtıklarını duyurdu. Büyük bir bölümünün Antalya Arkeoloji Müzesi’nin önemine ayrıldığı metinde, “Antalya Müzesi, 1970’li yıllardan günümüze dek kullanımda olan ve halen Türkiye’nin en önemli arkeolojik koleksiyonlarına ev sahipliği yapan bir kamusal yapıdır. Cumhuriyet dönemi modern mimarisini yansıtmakta; ayrıca müze işleviyle kültürel sürekliliğin önemli bir temsilidir. Binada zaman içinde bazı fiziksel yenilemeler yapılmış olsa da bu durum, yapıdaki tarihsel, toplumsal ve işlevsel değeri ortadan kaldırmamaktadır.” ifadelerine yer verildi.
Bu anlamda kararın reddi ve iptali için başvuruda bulunduklarını söyleyen Mimarlar Odası, “Bu bağlamda Mimarlar Odası olarak; tasarımı, tarihi, mimari, kültürel işlevi ve toplumsal bellekteki yeri dikkate alınarak, korunması gereken bir kültürel miras olan Antalya Arkeoloji Müzesi’nin tescil talebinin reddine ilişkin Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu kararının yürütmesinin durdurulması ve iptali amacıyla odamızca dava açılmıştır.” açıklamasında bulundu.
Antalya Kent Konseyi: “Mevcut bina korunarak güçlendirilmeli”
Yıkım kararı ile ilgili bir açıklama da Antalya Kent Konseyi’nden geldi. Kent Konseyi Yürütme Kurulu tarafından 8 Temmuz 2025 tarihinde kamuoyuna açıklanan ve Konsey bünyesindeki farklı çalışma gruplarının ortak değerlendirmesiyle hazırlanan raporda, yeni bir müze binası inşa etmek yerine mevcut binanın orijinal projeye uygun biçimde restore edilerek korunması gerektiği görüşü savunuldu. Yapının; mimari, işlevsel ve tarihsel olarak korunması gereken çok katmanlı bir kültürel miras niteliği taşıdığı ifade edildi.
